01
Dante Alighieri - La Divina Commedia - Inferno
Darió Xohán Cabana - Divina Comedia - Infierno

No medio do camiño desta vida
vinme por unha selva tan escura
que a recta vía estaba confundida. 03

¡Ai canto de explicaré cousa dura
esta selva selvaxe, áspera e forte
que renova cos lembros a pavura! 06

Tan amarga é que pouco é máis a morte;
mais por tratar do ben que alí encontrei,
convén que novas do demais aporte. 09

Eu non sei contar ben como alí entrei,
tanto sono me enchía no conxeito
que a verdadeira via abandonei. 12

Mais en chegando ó pe dun monte ergueito
onde se remataba xa aquel val
que de pavura me ferira o peito, 15

ollei pra riba e vin o seu cumial
vestido xa cos raios do planeta
que rectamente guía en toda cal. 18

Calmouse entonces a pavura inquieta
que na angustiosa noite que eu sufrira
no corazón estivo recolecta. 21

E como aquel que con afán respira,
saído xa do pélago prá riba,
se volve à iauga perigosa e mira, 24

a miña ialma, ainda fuxitiva,
volveuse atrás pra ver de novo o paso
que non deixou xamais persoa viva. 27

Desque aliviei un pouco o corpo laso,
botei a andar pola deserta encosta,
máis firme o pe que tiña máis no raso. 30

E velaí, case ó empeza-la costa,
que unha pantera presta e áxil vin,
de maculado pelo a pel composta; 33

e non daba saído de ante min:
coutaba o paso meu tan de contino
que pra tornar ben veces me volvín. 36

Era o primeiro tempo matutino,
e o sol xurdía cabo das estrelas
que onda el estaban cando o amor divino 39

moveu primeiro aquelas cousas belas;
así pra esperar ben era razón
da fera de pel gaia o estar naquelas 42

horas do día e prácida estación;
mais non pra que pavura non me dese
a imaxe que vin logo dun león. 45

Contra min parecia que viñese
coa testa ergueita e fame tan doente
que parecía que o aire lle temese. 48

E unha loba que o fraque continente
de toda cupidez mostraba encher
e lle deu amargura a moita xente, 51

esta tanto me fixo esmorecer
co pavor que a súa vista me infundia
que perdín a esperanza de ascender. 54

Cal a persoa que gañar ansía
se o tempo de perder chega a alcanzala,
que en pensamento chora e se agonía; 57

tal me volveu a ansiosa besta mala
que, víndoseme en contra, pouco a pouco
me arrepuxaba ó sitio onde o sol cala. 60

Mentres eu me abatía pró cavouco,
foi un ante os meus ollos descuberto
que por longo silencio coidei rouco. 63

En canto vin a aquel no gran deserto,
«Miserere de min», exclamei eu,
«sexas que sexas, sombra ou home certo». 66

«Non home, home fun antes», respondeu,
e ser foron lombardos os meus pais,
que tiveron en Mantua o berce seu. 69

Nací sub Iulio, anque eu tardei de máis;
vivín en Roma baixo o bon Augusto
cando os deuses falsarios e irreais. 72

Poeta fun, cantei ó lor do xusto
fillo de Anquises que se veu de Troia
cando o soberbo Ilión quedou combusto. 75

¿Mais por que volves a onde a dor arroia?
¿Por que non sóbe-lo gozoso monte
onde todo pracer nace e se apoia?» 78

«¿Logo es aquel Virxilio, aquela fonte
que expandes de falar tan ancho frume?»,
repúxenlle eu con vergoñosa fronte. 81

«Ouh dos outros poetas honra e lume,
vállame o longo estudio, o grande amor
que me fixo esculca-lo teu volume. 84

E-lo mestre de meu e o meu autor;
Es ti, non outro, aquel por quen me arreo
co belo estilo que me fixo honor. 87

Mira prá besta pola que eu me aceo:
famoso sabio, préstame coraxe,
que esta os meus pulsos fai tremer a reo». 90

«Convirache seguir outra viaxe»,
repúxome el ó verme lagrimar,
«pra te librar deste lugar selvaxe; 93

porque esta besta que che fai chorar
non deixa ós máis cruza-la senda súa,
senón que llela estorba ata os matar; 96

e ten natura tan malvada e crúa,
que nunca sacia a gana devecida,
e despois de comer, de fame brúa. 99

Son moitos animais os que marida,
e han de ser máis aínda ata que alá
chegue o Lebrel que a matará dorida. 102

Este ouro e terras non cobizará,
senón sapiencia, amor e mais virtude,
e entre feltro e mais feltro nacerá. 105

Daquela humilde Italia ha ser saúde
por quen morreron Turno e mais Camila
e Euríalo e mais Niso en loita rude. 108

Este vaina cazar por toda vila
deica mandala novamente ó inferno
de onde a envexa primeiro ousou remila. 111

Pénsoche, pois, que pró teu bo goberno
debes seguirme, e eu heite ir guiando
pra te sacar de aqui por sitio eterno, 114

no que has de oír sen esperanza oulando
os antigos espíritos doentes
que por segunda morte están bradando, 117

e has de ver a aqueloutros que contentes
están no fogo, porque esperan ir
un día ó lado das beatas xentes. 120

Ás que se logo queres ti subir,
alma haberá máis digna pra esa cura;
con ela te hei deixar cando eu partir; 123

que o emperador que reina alá na altura,
como eu suxeito da súa lei non era,
dentro da súa cidade non me atura. 126

Goberna ali, se en toda parte impera;
cidade e trono quixo ali dispor:
¡ouh, que é feliz se o elixe ali calquera!». 129

E eu a el: «Poeta, prego por amor
do Deus do cal ti novas non tiveches,
pra que eu fuxa este mal e o seu peor, 132

que ti me leves a onde me dixeches:
que a porta de san Pedro poida eu ver,
e aqueles que tan tristes me fixeches". 135

E eu fun tras del en canto o vin mover. 136

list operone